شیر مادر یکی از منابع اصلی تغذیه و کاملترین غذا برای نوزاد در هنگام تولد تا دو سالگی می باشد که خواص شگفت انگیزی از جمله خاصیت ایمنی زایی برای کودک دارد.

دکتر مژگان مظلوم با بیان اینکه مزایای تغذیه با شیر مادر به سه دسته مزایای شیر مادر برای شیرخوار، خود مادر و برای خانواده و جامعه تقسیم می شود، افزود: مزایای تغذیه با شیر مادر برای نوزاد، شیر مادر غذای کامل است و می تواند تا ۶ ماهگی برای شیرخوار کافی باشد. شیر مادر حاوی آب، چربی، پروتئین، کربوهیدرات و بسیاری از املاح و ریز مغذی های مورد نیاز نوزاد است.

وی با بیان اینکه شیر مادر خاصیت ایمنی زایی برای شیرخوار دارد و این خاصیت تا دو سالگی برای کودک اهمیت دارد، گفت: از مزایای تغذیه باشیر مادر برای خود مادر می توان به کاهش وزن مادر بعد از زایمان اشاره کرد.

مظلوم با تاکید بر اینکه مادران شیرده اگر زیادی مواد خوراکی مصرف کنند چاق می شوند، گفت: به طور طبیعی چربی هایی که ضمن بارداری در بدن مادر ذخیره می شود، ضمن شیردهی به نوزاد سوخته می شود و استفاده می شود و مادر به وزن طبیعی قبل از بارداری می رسد. یادآوری می شود

وی ادامه داد: اگر هم رژیم غذایی در دوران شیردهی داشته باشند، باعث کاهش حجم شیر می شود همچنین این کار باعث ورود موادی به داخل شیرمادر می شود که برای شیرخوار مضر است. شیر مادر سبب پیشگیری از سرطان رحم و پستان می شود.

این پزشک مشاور ترویج تغذیه با بیان اینکه ۹۰ تا ۹۵ درصد مادران با شیردهی مشکلی ندارند، تاکید کرد: البته موفقیت مادر در گرو حمایت های مراقبین مرکز بهداشتی درمانی، حمایت از طرف پزشک معالج و حمایت خانواده است.

مظلوم با بیان اینکه ۴ تا ۵ درصد و حداکثر ۱۰ درصد مادران قادر به شیردهی نیستند، تاکید کرد: سینه این افراد ممکن است کوچک باشد و حتی در دوران بارداری هم رشد نکرده باشد. مادرانی که توده سینه را به هر دلیلی برداشته اند یا بخشی از سینه را برداشته اند.

وی که با شبکه رادیویی سلامت گفتگو می کرد، ادامه داد: همچنین افرادی که سابقه سوختگی در ناحیه سینه دارند و یا سابقه رادیوتراپی را ذکر می کنند. وجود برخی بیماری ها در مادران باعث می شود مادر قادر به شیردهی نباشد.

این پزشک مشاور ترویج تغذیه در پاسخ به این پرسش که بهتر است تا چند سالگی تغذیه کودک از شیر مادر باشد، اظهارداشت: دو سال یا بیشتر. هیچ تاکیدی نیست کودک پایان دو سالگی از شیر گرفته شود.

ترک سینه
ترک خوردگی نوک پستان هنگام شروع دوران شیردهی شایع است. معمولا ترک نوک پستان بعد از زایمان، در هفته اول یا دوم شیردهی به وجود می آید. اگر مادری با این مشکل مواجه شد  نحوه شیردهی او غلط است. مادر می تواند هر بار با چربی شیر دور سینه را آغشته کند. این بهترین محلول و چربی است که می توان برای چرب کردن پوست سینه استفاده کرد. نحوه شیردهی مادر باید اصلاح شود تا شقاق سینه به وجود نیاید. بعضی از مادران نوک سینه شان به سمت داخل است. به این مادران توصیه می شود از سرشیشه استفاده کنند. آن ها می توانند قبل از مکیدن و خوردن شیر نوزاد نوک سینه خود را به سمت بیرون فشار دهند یا حتی با ماساژ سینه نوک را پیدا کنند. سر شیشه برای سینه هایی که سرشان به سمت داخل است و سینه هایی که شقاق دارند، مناسب است.

سایز سینه و تاثیر آن در شیردهی به نوزاد
از نظر آناتومیک در هر سینه 15 تا 20 لوب(غدد شیردهی) وجود دارد که باعث می شود سایز سینه ها با هم متفاوت باشند. کوچک و بزرگ بودن سینه مادر در میزان شیر او تاثیری ندارد. ممکن است مادری  سایز سینه اش کوچک باشد ولی نوزادش به خوبی وزن گیری کند و شیر بخورد. در طول دوران شیردهی ممکن است یک سینه ترشح داشته باشد یا مادر شاغل باشد و در خانه نباشد در این صورت می تواند شیر خود را بدوشد و بعدا با قاشق به نوزاد بدهد. شیر مادر را تا 6 ساعت می توان در دمای اتاق نگهداری کرد. همچنین شیر را در یخچال تا 2 روز و در جایخی تا 3 هفته و در فریزر تا 3 ماه می توان نگه داشت. برای مادرانی که شاغل هستند این روش بسیار مناسب است. مادران شاغل می توانند خودشان شیرشان را بدوشند یا این که با استفاده از دستگاه شیر را بدوشند.

دلایل احتمالی عدم تمایل چند روزه کودک به خوردن شیر مادر
1 – غذاهای جدید یا سایر تغییرات در رژیم غذایی مادر که ممکن است باعث تغییر طعم شیر مادر شود.
2-  دندان درآوردن کودک و حساس شدن لثه های او که باعث می شود مکیدن شیر مادر برایش دردناک شود.
3 –   ممکن است شما دچار استرس باشید و نوزاد متوجه این حالت روانی شما شود .
4 –   شیوه شیردادن تان را تغییر داده اید.
5 –  ورزش منظم و در حد متعادل مانعی برای شیردهی مادر محسوب نمی شود، اما گاهی دیده می شود که پس از فعالیت بدنی شدید و ورزش مادر شیرده، به علت ورود اسید لاکتیک به شیر، طعم تلخ در شیر ایجاد می شود.
6-  به گاز گرفتن اتفاقی نوزاد با صدای بلند واکنش نشان داده اید و او را ترسانده اید.
7 –  عطر یا دئودورانت تان را تغییر داده اید و نوزاد متوجه تغییر بوی شما شده است.
8 –  ممکن است نوزاد شما دچار عفونت گوش شده باشد، آبریزش بینی و سایر عارضه ها در نوزاد که شیرخوردن از پستان را برای کودک دردناک یا ناراحت کننده می کند .
9- فعالیت بدنی شدید مادر شیرده به علت ورود اسید لاکتیک به شیر، موجب تلخ شدن شیر مادر می شود و به همین علت شیرخوار از خوردن شیر امتناع می کند.

موانع شیر را برطرف کنید!

دکتر اکبر کوشانفر متخصص کودکان و استاد دانشگاه شهید بهشتی در مورد مشکلات شیر دادن و روش های برطرف کردن این مشکلات می گوید:
شیر مادر برای تغذیه شیرخواران از بدو تولد تا 6 ماهگی کاملا کافی و سالم است. شیر مادر برای رشد و نمو جسمی و روحی شیرخوار و حرکت شیرخوار بسیار مفید است. مادری که قصد شیر دادن به نوزاد را دارد باید کاملا به روش شیردهی آگاه باشد. زمانی به نوزاد شیر بدهد که وقت خواب نوزاد نباشد، نوزاد گرسنه باشد و درد شکم نداشته باشد. گاهی اوقات که نوزاد از خوردن شیر امتناع می کند دلایلی دارد. ممکن است نوک سینه مادر برجسته نباشد و شیرخوار به سختی شیر بخورد. با توجه به این مشکل مادر باید از قبل این آمادگی را برای حل مشکل داشته باشد تا نوزادش با مشکل شیرخوردن روبه رو نشود.گاهی اوقات هم سینه مادران بزرگ است و جلوی تنفس نوزاد را می گیرد که مادر باید طوری به نوزاد شیر دهد که  مانع تنفس نوزاد نشود. بعضی مواقع نوک سینه مادر در اثر مکیدن شیر زخم می شود، در این صورت مادر باید از پمادهای مخصوصی استفاده کند تا بتواند به نوزاد شیر دهد. اگر مادر تمام این موارد را رعایت کند و با مهربانی به نوزاد خود شیر دهد هیچ مشکلی در شیر دادن به نوزاد خود نخواهد داشت و بعد از 6 ماهگی نوزاد مادر می تواند شروع به دادن غذای تکمیلی به نوزاد کند.

شیردادن به نوزاد طبق برنامه
شیرمادر هضم آسانی دارد و زمان و برنامه مشخصی برای تغذیه شیرخوار نمی توان ارائه کرد. این واقعیت طبیعی است که وقتی شکم شیرخوار به طور مرتب پر باشد و پستان ها پی درپی تخلیه شوند از بسیاری مشکلات شیردهی پیشگیری می شود هیچ جدول زمانی نمی تواند مشخص کننده زمان شیردهی باشد. برخی کودکان زودتر از 2 ساعت یکبار و برخی دیگر فواصل زمانی طولانی تر نیاز به تغذیه دارند. آنچه مسلم است اگر کودک از نظر افزایش وزن مشکلی نداشته باشد می توانید بعد از حدود 20 دقیقه عمل شیردادن را قطع کنید و مطمئن باشید که کودک گرسنه نخواهد ماند. در مورد کودکانی که بعد از خوردن چند دقیقه شیر تمایل به خوابیدن پیدا می کنند و مادر مطمئن است که هنوز کودک سیر نشده است توصیه می شود با عوض کردن سینه یا گرفتن آروغ و نیز تعویض پوشک کودک را بیدار نگه دارید تا به شیرخوردن ادامه دهد . البته میزان خیس و کثیف شدن پوشک کودک معیار خوبی برای میزان سیرشدن کودک خواهد بود. در مورد بچه ای که فقط مدت کوتاهی شیر می خورد بهتر است سعی کنید در فواصل زمانی کوتاهتر یا به طور مکرر و پی درپی به او شیر بدهید.
یکی از معیارهای مهم در میزان کافی بودن شیرمادر جدول رشد کودک است. هر کودک شیرخوار ماهانه بین 500 تا 600 گرم وزن اضافه می کند که نشان دهنده سلامت کودک و کافی بودن شیر مادر است. البته کودک در 2 هفته اول تولد وزن کم می کند. معیار دیگر در کافی بودن شیرمادر تعداد پوشک خیلی خیس کودک در شبانه روز است که بین 6 تا 8 عدد مناسب است . کودک برای 6 هفته اول معمولا 2 تا 5 بار مدفوع در طول روز خواهد داشت. مادر باید تغذیه خوبی داشته باشد. ویتامین های لازم، آهن و کلسیم مصرف کند تا شیری که به نوزاد می دهد برای او کافی باشد و نوزاد رشد طبیعی داشته باشد. مادر هر 5/1 تا 2 ساعت می تواند به نوزاد شیر دهد که نوزاد در این فواصل استراحت کافی داشته باشد و هر وقت گرسنه اش شد بیدار شود. در 2 ماهه اول که رشد نوزاد سریع است شیرخوار حتی شب هم درخواست شیر می کند. مادر در این صورت باید با نوزاد همراهی کند و شب ها به نوزاد شیر دهد. دراین مورد اگر نوزاد وزنش طبیعی باشد مادر می تواند شب ها به نوزاد شیر ندهد.

عفونت هایی که از شیر مادر به نوزاد منتقل می شوند
معمولا هیچ مانعی برای تجویز شیر مادر وجود ندارد، جز در موارد خاصی که  مادر به بیماری مبتلا باشد که برای نوزاد خطرناک است و شیر مادر نوزاد را آلوده می کند. از جمله این بیماری ها سل باز ریوی است. در این بیماری چون مادر آلودگی دارد نمی تواند به نوزاد شیر بدهد. همچنین مادرانی که آبسه های شدید پستان دارند نباید به نوزاد شیر دهند. برخی مواقع مادر ممکن است از نظر روحی شرایط مناسبی نداشته باشد که در این موارد بهتر است به نوزاد شیر ندهد.در مواردی مانند سرماخوردگی و آنژین چون با دارو درمان می شود و نگرانی وجود ندارد مادر می تواند به نوزاد شیر دهد.

۱٫ تقويت رابطه عاطفي مادر و كودك
۲٫ برآوردن نياز هاي احساسي كودك
۳٫ تغذيه كامل و غني براي كودك بدون نياز به افزودني
۴٫ كاهش سرطان پستان در مادر
۵٫ كاهش سرطان پستان در نوزادان دختر در آينده
۶٫ ارتباط شير مادر و افزايش هوش
۷٫ بچه هاي تغذيه شونده با شير مادر تكامل حركتي بهتري دارند
۸٫هميشه در دسترس مي باشد
۹٫ رايگان !!!!
۱۰٫ شير مادر باعث تكامل سيستم ايمني كودك شده و همچنين حاوي آنتي بادي مي باشد
۱۱٫ شير مادر نسبت به بقيه شيرها قابل هضم تر است
۱۲٫ مكيدن باعث مي شود رحم مادر زودتر به شكل و اندازه اول برگردد
۱۳٫ مكيدن زود هنگام كودك از خونريزي بعد از زايمان جلوگيري مي كند
۱۴٫ شير دهي باعث كاهش وزن مادر بعد از زايمان مي شود
۱۵٫شير مادر ريسك ديابت در كودك را كاهش مي دهد
۱۶٫شير دهي نياز به انسولين در مادران ديابتي را كاهش مي دهد
۱۷٫شير دهي ريسك كانسر تخمدان در مادر را كاهش مي دهد
۱۸٫٫شير دهي ريسك كانسرآندومتر در مادر را كاهش مي دهد
۱۹٫شير مادر ريسك آلرژي را در كودك كاهش مي دهد
۲۰٫ شير مادر ريسك آسم را در كودك كاهش مي دهد
۲۱٫ شير مادر ريسك عفونت گوش را در كودك كاهش مي دهد
۲۲٫شير مادر ريسك مرگ ناگهاني را در كودك كاهش مي دهد
۲۳٫شير مادر كودك را در مقابل اسهال حفظ مي كند
۲۴٫ شير مادر كودك را در مقابل مننژيت باكتريال حفظ مي كند
۲۵٫شير مادر كودك را در مقابل عفونت تنفسي حفظ مي كند
۲۶٫ شير مادر ريسك كانسر در دوران كودكي را كاهش مي دهد
۲۷٫ شير مادر ريسك آرتريت روماتوييد را در كودك كاهش مي دهد
۲۸٫ شير مادر شانس ابتلا به هوچكين( يك نوع بيماري بدخيم غدد لنفاوي) را كاهش مي دهد
۲۹٫ شير مادر كودك را در مقابل ضايعات و نقص بينايي حفظ مي كند
۳۰٫ شير مادر شانس پوكي استخوان را كاهش مي دهد
۳۱٫ شير مادر به تكامل سيستم گوارشي كمك مي كند
۳۲٫ شير مادر شانس چاقي در آينده را كاهش مي دهد
۳۳٫ مشكلات قلبي عروقي در زمان تغذيه با شير مادر كمتر است
۳۴٫ شير مادر شانس ابتلا به كوليت زخم شونده روده را كاهش مي دهد
۳۵٫شير مادر كودك را در مقابل عفونت همو فيلوس حفظ مي كند
۳۶٫ زمان ناشتايي قبل و بعد از عمل در كودكان تغذيه شونده با شير مادر كاهش مي يابد

۳۷٫ كودكان تغذيه شونده با شير مادر كمتر مريض مي شوند (قابل توجه مادران كارمند!!)
۳۸٫ شير مادر اثر واكسن را افزایش مي دهد
۳۹٫ شير مادر شانس گرفتن بيماري آنتروكوليت نكروزان (يك بيماري روده اي) را كاهش مي دهد
۴۰٫ شير دهي شانس حاملگي ناخواسته را در مادر كاهش مي دهد
۴۱٫ شير خشك و فرمولا بسيار گران است
۴۲٫ استفاده و مصرف شير مادر راحتر از شير خشك است
۴۳٫ درجه حرارت شير مادر هميشه به اندازه است
۴۴٫ درصد چربي كربو هيدرات و پروتيین شير مادر به اندازه است
۴۵٫مزه شير مادر بهتر از فرمولا است
۴۶٫ بچه هاي شير مادر سالمترند
۴۷٫شير مادر مرگ قبل از ۳ سالگي را كاهش مي دهد
۴۸٫ شير مادر يك ضد درد طبيعي براي نوزاد است
۴۹٫ شير مادر باعث خواب بيشتري در كودك مي شود
۵۰٫ شير مادر باعث خواب بيشتر و بهتري در مادر و پدر مي شود
۵۱٫ بچه هاي تغذيه كننده باشير مادر خوش بو هستند
۵۲٫شير مادر اين معني را مي دهد كه نگران آخرين تركيبات اضافه شده به شير خشك يا فرمولا نباشيد
۵۳٫ شير مادر مي تواند يك آنتي بيوتيك موثر براي زخم باشد
۵۴٫ شير مادر مي تواند با عفونت چشم مبارزه كند
۵۵٫ شير مادر باعث بالا رفتن اعتماد به نفس مادر مي شود
۵۶٫ شير مادر كودك را از كاهش آهن حفظ مي كند
۵۷٫ مكيدن باعث بهبود هماهنگي حركات چشم و دست مي شود
۵۸٫ شير مادر ريسك عفونت ادراري را كاهش مي دهد
۵۹ شير مادر باعث رشد شناختي بهتري در كودك مي شود
۶۰ شير مادر باعث رشد اجتماعي بهتري در كودك مي شود
۶۱٫شير مادر ريسك فتق كشاله ران را كاهش مي دهد
۶۲٫عدم تغذيه با شير مادر ريسك ام اس در آينده را افزايش مي دهد
۶۳٫ شير مادر حاوي هورمونهاي رشد ساختگي نيست
۶۴٫ تميز كردن دفعيات كودك تغذيه كننده با شير مادر راحتر است
۶۵٫ بچه هاي تغذيه كننده باشير مادر پوست بسيار خوبي دارند
۶۶٫ بچه هاي تغذيه كننده باشير مادر دچار اگزماي كمتري مي شوند
۶۷٫ شير مادر باعث رشد گفتاري بهتري در كودك مي شود
۶۸٫ بچه هاي تغذيه كننده باشير مادر دچار خرابي كمتر دندانها مي شوند
۶۹٫ شير مادر باعث رشدبهتري در دندانها و فك كودك مي شود
۷۰٫ شير مادر باعث مي شود فرد در آينده آزار كمتري به حيوانات اهلي برساند
۷۲٫ شير مادر نگراني شما را در مورد اضافه كردن آب احتمالا آلوده به شير حذف مي كند
۷۳٫ شير مادر نياز به وسايل متعدد و متفاوت ندارد
۷۴٫شير مادر بهترين غذا براي كودك مريض است
۷۵٫ شير مادر هيچ وقت نياز به ياد آوري و بردن آن به مهماني ندارد
۷۶٫ شير گاو براي بچه گاو تهيه شده است
۷۷٫ شير انسان براي فرزند انسان تهيه شده است
۷۸٫شير مادر باعث پر شدن مرتب سطل زباله بدنبال قوطي شير نمي شود
۷۹٫ مادران شير ده پريود هاي كمتري خواهند داشت
۸۰٫هزينه كمتري براي خريد پد پريود صرف مي شود

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code

نوزده − هفده =