ازگیل ژاپنی متعلق به تیره گل سرخیان است و با سیب و گلابی هم خانواده می باشد. این میوه بیش از ۱۰۰۰ سال است که در ژاپن کشت و کار می گردد. در قرن هجدهم ازگیل ژاپنی به عنوان یک درخت زینتی به اروپا معرفی شد، ولی در قرن نوزدهم ارقامی با میوه های بزرگتر برای تولید میوه انتخاب شدند.

بعد از آن از اروپا به ایالت فلوریدا و از ژاپن به ایالت کالیفرنیا رسید. از سال ۱۹۶۰ میلادی، پیوند ازگیل ژاپنی روی پایه “به” و پاکوتاهی آن سبب گسترش کشت و پرورش این میوه در فلسطین اشغالی گردید.

این درخت میوه در جنوب ژاپن، تایوان، مناطق مختلف اروپا، خاورمیانه، خاوردور و نزدیک، شمال آفریقا، هند، استرالیا و نیوزیلند، جنوب آفریقا، مناطق مختلف آمریکا پرورش داده شده است. ازگیل ژاپنی در مناطق کوهستانی آمریکای مرکزی به گیاهی بومی تبدیل شده است و اغلب در مناطق مختلف به طور وحشی رها شده و بذر آن توسط پرندگان پراکنده می شود.

ازگیل ژاپنی درحال تبدیل شدن به یک صنعت مهم در چین، اسپانیا، ژاپن، پاکستان و ترکیه است. در ایران در مناطق محدودی از شمال ایران کشت می گردد و برخی مردم از آن با نام انبه محلی نیز یاد می کنند.

 

خصوصیات گیاهشناسی:

ازگیل ژاپنی درختچه ای متراکم با شاخه های گسترده و تاج کروی است که ارتفاع آن به ۵ تا ۱۰ متر و قطر تاج پوششی آن نیز به ۵ تا ۱۰ متر می رسد. فرم طبیعی آن متقارن است و به دلیل هرس پذیری اش، کاربرد بسیاری در طراحی فضای سبز دارد.
برگ های این گیاه به طول ۱۲ تا ۲۰ سانتیمتر و پهنای ۵ تا ۱۰ سانتیمتر، ساده، متناوب و کمی دندانه دار هستند و سطح آنها شیاردار است. براق و به رنگ سبز تیره هستند و سطح زیرین آنها کمرنگ تر و پوشیده از کرک های مسی رنگ است. برگ های تازه روییده رنگ سبز کمرنگ تری دارند و که در کنار برگ های مسن تر و تیره تر جلوه چشم نوازی به این درخت می بخشند.
گل های سفید و کمی معطر ازگیل ژاپنی معمولاً از آبان تا دی ماه با قطر ۱ سانتیمتر بر روی گل آذین های ۱۲ تا ۱۵ سانتیمتری در انتهای شاخه ها شکوفا می شوند. البته زمان شکوفا شدن گل ها بسته به رقم، متفاوت است. میوه ها تقریباً سه ماه بعد از گل دهی می رسند. در بعضی از ارقام میوه اول بهار و در بعضی اوایل تابستان می رسد.
میوه ازگیل ژاپنی، مدور و گلابی مانند به رنگ زرد-نارنجی، کمی معطر و در خوشه های ۳ تا ۱۰ تایی می رویند. این میوه ها آبدار و خوش طعم و کمی ترش هستند و حدود ۲ تا ۵ سانتیمتر طول دارند. ارقام زیادی از این درختان وجود دارد که تعدادی فقط برای تولید میوه هایی با کیفیت بهتر ایجاد شده اند.

همه چیز درباره کاشت و نگهداری درخت زردآلو

شرایط محیط رشد:
خاک: ازگیل ژاپنی در بیشتر خاک ها از سبک شنی تا سنگین رسی به شرط داشتن زهکش خوب رشد می کند. در خاک های آهکی هم می تواند رشد کند ولی به خاک های شور مقاوم نیست. به کوددهی در حد معمول نیاز دارد. در صورت کوددهی زیاد، گلدهی کاهش می یابد. اگر هدف میوه دهی نباشد می توان کمی کوددهی را بیشتر کرد. می توان باسه بار کوددهی به نسبت های ۶-۶-۶ در فصل رشد، نیاز گیاه را بر طرف ساخت.

آبیاری درخت ازگیل:

به آبیاری در حد معمول نیاز دارد و رطوبت پایدار خاک به رشد آن کمک می کند. هر چند درختان استقرار یافته چند ساله به خشکی مقاوم هستند. این درختان نسبت به شرایط ماندابی حساس می باشند.

 

همه چیز درباره کاشت و نگهداری درخت هلو

نور:

به نور مستقیم آفتاب مخصوصاً برای میوه دهی نیاز دارند. و در نیم سایه هم به خوبی رشد می کنند. حتی این گیاه را در یک پاسیو پرنور هم می توان نگه داشت.

دما:

درختان ازگیل ژاپنی تا سرمای زیر ۱۰ درجه سانتیگراد هم زنده می مانند اما گل و میوه در دمای نزدیک به صفر از بین می روند.

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:
میوه ازگیل ژاپنی حاوی انرژی، کربوهیدرات ها، فیبر، چربی، پروتئین، ویتامین A، ویتامین B1 (تیامین)، ویتامین B2 (ریبوفلاوین)، ویتامین B3 (نیاسین)، ویتامین B6، ویتامین B9 (اسید فولیک)، ویتامین C، کلسیم، آهن، منیزیم، منگنز، فسفر، پتاسیم، سدیم و روی می باشد. میزان چربی های اشباع و کلسیم در این میوه کمترین مقدار را دارا است. ولی ویتامین A، فیبر، پتاسیم و منگنز بیشترین مقدار را در میوه های این گیاه به خود اختصاص می دهند.

همچنین حاوی مقدار زیادی قند، اسید و پکتین است. می توان آن را بصورت تازه مصرف کرد یا با میوه های دیگر در سالاد میوه استفاده نمود. همچنین می توان از میوه این گیاه مربا، ترشی و ژله تهیه نمود و مصرف کرد.
از میوه و برگ این گیاه برای مصارف درمانی همچون: کاهنده درد، ضد باکتری، کاهش استفراغ، ضد سرفه، ضد ویروس، قابض، مدر، خلط آور و تسکین دهنده درد استفاده می گردد.

آفات و بیماری ها درخت ازگیل:

انجیراستور: از آفات این گیاه می توان به کرم صدپا اشاره کرد که گاهاً ممکن است به این گیاه حمله کنند.
بیماری زنگ نیز ممکن است برای درخت ازگیل ژاپنی ایجاد مشکل نماید. برای رفع این مشکل بهتر است گیاه در مکانی که جریان هوا در آن برقرار باشد کشت گردد. همچنین دور از گیاهانی مانند پیراکانتا، گلابی و غیره که میزبان زنگ هستند کاشته شود.
پوسیدگی و زوال ریشه نیز در خاک های بسیار مرطوب ممکن است ایجاد شود. برای جلوگیری از پوسیدگی ریشه خاک باید از نظر رطوبتی از رطوبت مناسبی برخوردار بوده و سنگین نباشد.

تکثیر:

درخت ازگیل ژاپنی را می توان با سه روش: کشت بذر، قلمه چوبی و پیوند تکثیر کرد. کشت بذر بخصوص زمانیکه هدف استفاده از درخت به عنوان گیاهی زینتی باشد بکار می رود. درصورتیکه هدف استفاده از میوه ها باشد، بهتر است با تهیه قلمه چوبی از ارقامی که میوه هایی خوش طعم و مناسب از نظر اندازه تولید می کنند و ریشه دار کردن آنها تکثیر را انجام داد. برای داشتن درختان میوه ای با قد کوتاه، می توان از پیوند رقم مورد نظر بر روی پایه درخت “به” استفاده کرد. استفاده از روش پیوند باعث می شود درختان ۳-۲ سال بعد از انجام پیوند به بار بنشینند؛ که برای درختان تولید شده از بذر این زمان ۸ سال به طول می انجامد.

 

انجیراستور: ازگیل یک بوته بزرگ یا یک درخت کوچک به شمار می رود و نام میوه از نام درخت گرفته شده است. در شرایط ایده آل، این گیاه برگ ریز تا ۸ متر رشد می کند اما معمولاً ارتفاع آن حدود ۶ متر یافت می شود. عموماً، کوتاهتر و بوته مانندتر می باشد. طول عمری حدود ۳۰ تا ۵۰ سال داشته. قسمت بالایی برگ سبز تیره و پشت آن سبز خاکستری که شکل آنها بیضی کمی کشیده،. ۸ تا ۱۵ سانتی متر طول و ۳ تا ۵ سانتی متر عرض دارند. برگها در زیر کرک های متراکم دارند و در پاییز قبل از برگریزان به رنگ قرمز در می آیند. گلها پنج گلبرگ بیضی سفید داشت، درشت، منفرد در بهار شکوفه می دهند و در اواخر بهار ظاهر می گردند.

گلهای ازگیل دوجنسی بوده و با زنبورها گرده افشانی می شوند. شاخه های آن خاردارد، ریشه ی عمودی و پوست خاکستری نقره ای از مشخصات اختصاصی آن است. گل های ازگیل هرمافرودیت هستند و توسط زنبورها گرده افشانی می شوند. گیاه ازگیل خودبارور است و میوه آن گرد و کروی و گاهی گلابی شکل و قهوه ای رنگ است. ابعاد میوه در حد گیلاس تا گردو می باشد. میوه ازگیل اسیدی و بسیار سخت است و تا زمانیکه خوب نرسد زیاد قابل خوردن نیست. گوشت ازگیل پس از رسیدن از رنگ سفید به قهوه‌ای تغییر می‌یابد و کاملاً نرم و شیرین می‌شود.

در انگلیسی نیز این گیاه با نام medlar و یا common medlar شناخته می‌شود. درخت ازگیل رشدی آهسته دارد و عمر این درخت ۵۰-۳۰ سال است و درختی با عمر نسبتا کوتاه محسوب می شود.

از نظر تركیبات شیمیایی در پوست درخت و برگ و میوه ازگیل مقدار زیادی تانن وجود دارد. به علاوه میوه ازگیل دارای لعاب و مقداری قند و در حدود ۱ درصد اسیدهایی نظیر مالیك اسید و سیتریك اسید و… می باشد. ازگیل شامل آب٬ قند ٬اسیدهای آلی (اسید مالیک -اسید سیتریک – اسید تارتاریک)٬ تانن٬ لعاب٬ اسید بوریک است.

هسته ی ازگیل به علت داشتن اسید سیانیدریک (Acid cianhidric)، عنصری سمی است و باید از خوردن آن اجتناب کرد.

خواص میوه ازگیل :

 سرشار از مواد مغذی

هر ۱۰۰ گرم از میوه ازگیل دارای ۴۳ کالری، انرژی می باشد. ۱۰۰ گرم از میوه ازگیل همچنین، ۰٫۵ میلی گرم روی، ۰٫۵ میلی گرم منگنز، ۲.۷ میلی گرم آهن، ۳۹ میلی گرم فسفر، ۵۵ میلی گرم منیزیم، ۷۳ میلی گرم کلسیم و ۷۹۲ میلی گرم پتاسیم دارد. این ارقام نشان می دهد که ازگیل سرشار از مواد معدنی می باشد. همچنین ازگیل فاقد هرگونه چربی اشباع و کلسترول است و در آن ۷۵ درصد آب و ۲۱ نوع اسید چرب مانند استئاریک اسید، پالمتیک اسید، لینولئیک اسید و اولئیک اسید وجود دارد. همچنین سرشار از ویتامین C، ویتامین A، ویتامین B1 و ویتامین B2 می باشد.

آموزش کاشت درخت گلابی

 ضد سنگ کلیه

اصلی ترین کاربرد ازگیل برای برطرف کردن مشکلات کلیوی می باشد؛ زیرا آب مولکولی فراوانی دارد و بدن را سم زدایی می کند. در نتیجه به عنوان همکاری برای کلیه ها معرفی می شود. مصرف مداوم ازگیل دفع ادرار را تسهیل می نماید و سنگ های کلیوی را از بین می برد. برای از بین بردن سنگ های کلیوی علاوه بر میوه ازگیل، از جوشانده برگ ازگیل، نیز می توان استفاده نمود.

 

کاهنده فشارخون

ازگیل یکی از میوه هایی است که سرشار از پتاسیم می باشد. به همین علت برای افرادی که مبتلا به فشارخون بالا می باشند، مناسب است. بسیاری از مطالعات نشان می دهد که افراد مبتلا به فشارخون بالا، باید مصرف مواد غذایی سرشار از سدیم را کاهش دهند و در عوض مصرف مواد غذایی سرشار از پتاسیم، منیزیم و کلسیم را افزایش دهند. از این رو مصرف میوه هایی که سرشار از پتاسیم می باشند مانند موز، گوجه فرنگی، زرشک، ریواس، ازگیل و … برای این افراد بسیار مناسب می باشد.

 

سرشار از آنتی اکسیدان ها

ازگیل سرشار از ترکیبات فنلی می باشد. این ترکیبات فنلی در بدن تبدیل به پلی فنل ها می شوند و برای تولید آنزیم های آنتی اکسیدانی به کار می روند. تولید پلی فنل ها یکی از سیستم های دفاع آنتی اکسیدانی در بدن برای مقابله با رادیکال های آزاد است. ازگیل سرشار از فنولیک اسید و فلاوونوئیدها می باشد و به عنوان یکی از قوی ترین آنتی اکسیدان های طبیعی شناخته شده است. همان طور که می دانید مصرف میوه هایی با ظرفیت آنتی اکسیدانی بالا مانند ازگیل باعث از بین رفتن رادیکال های آزاد و در نتیجه پیشگیری از ابتلا به بسیاری سرطان ها می شود.

آموزش کاشت درخت گردو

شرایط کاشت و پرورش ازگیل :

آبیاری ازگیل :

درخت ازگیل سیستم ریشه ای عمیقی دارد با این وجود مناسب مناطق  نیمه خشک نیست و در مناطقی که از بارندگی مناسب سالانه برخوردار است می بایست کاشته شود حتی اگر آب مورد نیاز ان را در مناطق نیمه خشک تامین کنیم باز هم خشکی و عدم رطوبت هوا به همراه گرمای این مناطق مانع از رشد و نموی این گیاه خواهد شد. این گیاه به طور کل به آبیاری میانه و متوسط نیاز دارد و گیاهان جوان را در سال اول و همچنین دوم پس از کاشت می بایست هر هفته آبیاری کرد تا سیستم ریشه ای آنها قوی تر شود . گیاهان مسن را می توان با فاصله هر ۳-۲ هفته آبیاری کرد. البته آبیاری این گیاهان بستگی به میزان بارش باران دارد و در مناطقی که از بارندگی خوبی برخوردار هستند گاهی نیاز به آبیاری گیاهان بالغ نیست .

نور مناسب ازگیل :

درخت ازگیل به نور خورشید، نیاز فراوان دارد. به ویژه نور کافی خورشید در زمان میوه‌دهی برای گیاه ضروری است. در محیط آپارتمان بهترین مکان برای قرار دادن گلدان ازگیل، پنجره‌های جنوبی و آفتابگیر است. به طورکلی، مکان‌هایی با حداقل حدود ۶-۵ ساعت نور مستقیم برای این گیاه مناسب است. نور شدید آفتاب بخصوص اگر به همراه دمای بالا باشد اصلا مناسب این گیاه نیست و برگ‌های آنرا خواهد سوزاند.

آموزش کاشت درخت شلیل

دمای مناسب ازگیل :

درخت ازگیل در فصل رکود و خواب و در طی زمستان می تواند سرما را تا حدود ۲۸- درجه تحمل کند البته به شرط اینکه در محل کاشت آن بادهای سرد و شدید زمستانی وجود نداشته باشد. در صورت سرمای شدید و وزش باد شاخسار درخت خشک خواهند شد و آسیب خواهد دید.

خاک مورد نیاز ازگیل :

ازگیل نسبت به خاک سختگیر نیست اما در خاکهایی با زهکش مناسب و خوب که محتوی خاکبرگ نیز هستند به خوبی رشد می کند . خاکهای آهکی و یا خاکهایی سنگین که زهکش خوبی ندارند از دلایل عدم رشد این گیاهان هستند. بین هر دو درخت می بایست حدود ۵-۴ متر فاصله در نظر گرفت.

کوددهی ازگیل :

درخت ازگیل، به کوددهی در حد معمول درختان میوه نیاز دارد. توجه داشته باشید، در صورت کوددهی زیاد، گلدهی گیاه کاهش می‌یابد. بهترین نسبت کودی برای پرورش و کاشت هسته ازگیل در گلدان، سه بار کوددهی به نسبت‌های ۶-۶-۶ در فصل رشد، است.

تکثیر ازگیل :

دانه های ازگیل را می توان کاشت تا گیاهی جدید بدست آورد البته احتمال اینکه گیاه بدست آمده از کاشت بذر در آینده میوه هایی نه چندان خوب و خوراکی تولید کند وجود دارد به همین دلیل از روش پیوند زنی برای تکثیر این گیاه معمولا استفاده می شود. به هر حال برای استفاده از بذرها می بایست صبر کرد تا میوه بر روی درخت به خوبی برسد و حدود اوخر پاییز آنرا از روی درخت جدا کرد. باید بذرها را از داخل گوشت بیرون آورد و با قرار دادن آنان در ظرفی آب باقیمانده گوشت میوه را به خوبی نرم و از روی سطح دانه ها پاک کرد. بذر ازگیل پوسته سفت  و محکمی دارد که می تواند مانع از جوانه زنی آن شود. بهتر است که برای آماده ساختن بذرها آنها را بلافاصله بعد از بیرون آرودن از میوه در میان موادی که کمی رطوبت نگه می‌دارند همانند پیت خزه ، کوکوپیت و موادی مشابه،  به مدت ۳-۲ ماه در دمای ۵-۱ درجه نگهداشت و سپس نسبت به کاشت آنان اقدام کرد.

قلمه چوب سخت روش دیگری برای تکثیر این گیاه است و البته توجه داشته باشید اصولاً میزان موفقیت در ریشه زایی قلمه های این گیاه پایین است و استفاده از هورمونهای ریشه زایی بر روی انتهای قلمه ها قبل از کاشت و قرار دادن آنان در بستر ریشه زایی ، احتمال دستیابی به موفقیت را افزایش می‌دهد. قلمه‌ها را می توان در اواخر پاییز از گیاه تهیه کرد . طول قلمه را می توان حدود ۲۰ سانتیمتر در نظر گرفت و از شاخه هایی که به اندازه یک مداد معمولی ضخامت دارند تهیه کرد. قلمه در مخلوط همانند خاک برگ+شن کاشت می شود و تا نیمه ارتفاعی که دارد در درون خاک قرار میگیرد. ظرف محتوی قلمه در مکانی پر نور و روشن اما به دور از تابش مستقیم اشعه آفتاب با دمای حدود ۲۴-۲۱ درجه سانتیگراد قرار میگیرد . سطح خاک را نباید اجازه دهیم تا خشک شود و حدود ۶-۴ هفته طول می کشد تا ریشه ها شکل بگیرند .

از طرفی اگر درختان ازگیل با صفات خوب میوه دهی و کیفیت بالای میوه وجود دارند می توان از آنان پیوندک تهیه کرد و بر روی پایه های تهیه شده از درختان ازگیل که با روش کاشت دانه بدست آمده اند ( و احتمالا میوه خوبی تولید نمی کنند) و همچنین پایه هایی از درختان گلابی و به  پیوند زد. ازگیل روی گلابی و به سازگاری دارد و قابل پیوند است . پیوند معمولا بر روی پایه و در سال اول و یا دوم رشد و نمو پایه و در فاصله ۵-۴ سانتیمتری از سطح خاک انجام می شود.

آموزش کاشت گل نرگس

نحوه کاشت هسته ازگیل در گلدان

برای کاشت هسته ازگیل در گلدان لازم است، یکی از ازگیل‌های رسیده و سالم را انتخاب و هسته میوه را به آرامی جدا کنید و با آب ولرم خوب بشویید، به شکلی که قسمت‌های گوشتی میوه به طور کامل از روی هسته پاک بشود. مراحل کاشت این میوه در گلدان به شرح زیر است:

۱- میوه ازگیل را با چاقوی تیز پوست بکنید و هسته میوه را از داخل گوشت خارج کنید. برای اینکه هیچ گوشتی روی هسته باقی نماند، هسته را برای ۲۴ ساعت، داخل ظرفی حاوی آب ولرم در محیط گرم و کم نور قرار دهید تا باقیمانده گوشت میوه به خوبی نرم و از روی سطح هسته (بذر) پاک شود.

۲- در این مدت ۲ مرتبه آب را عوض کنید تا بذر‌ها در آب نگندند.

۳- توجه داشته باشید که هسته ازگیل پوسته سفت و محکمی دارد که می‌تواند مانع از جوانه‌زنی آن شود. بنابراین بهتر است، برای آماده ساختن بذر‌ها آن‌ها را بلافاصله بعد از بیرون آوردن از میوه در میان موادی که کمی رطوبت نگه می‌دارند مانند پیت خزه، کوکوپیت و … به مدت ۳-۲ ماه در طبقات پایینی یخچال در دمای ۵-۱ درجه سانتی‌گراد نگهداری کنید.

۴- بعد از این مدت، هسته ازگیل را در بستر کاشت مناسب با زهکشی و حاصلخیزی کافی در عمق ۲ سانتیمتری بکارید و آن را در محیطی نیمه سایه و دمای ۲۱ تا ۲۴ درجه سانتی گراد نگهداری کنید.

۵- معمولا بین ۱۵ روز تا یک ماه و در برخی مواقع هم دو ماه، جوانه‌ها از خاک خارج می‌شوند. حالا کافیست در فصل پاییز که نهال‌های شما خزان کردند، آن‌ها را از گلدان کوچک اولیه در آورده و در گلدان بزرگتری بکارید.

هرس ازگیل :

درخت ازگیل نیاز به هرس ندارد و حتی شاید هرس این درخت و اصرار به قطع شاخسار به ضرر آن تمام شود بنابراین هرس آن محدود به حذف شاخساری می شود که شکسته و آسیب دیده هستند و یا نهایتا شاخساری مسن آن که رو به مرکز گیاه رشد کرده اند و بسیار مزاحم رشد سایر شاخه ها هستند. در اینصورت لازم است که عمل هرس را در زمان خواب و رکود گیاه یعنی در اواخر فصل زمستان انجام داد.

آفات و بیماری های ازگیل :

درخت ازگیل به طور کل مشکلات و بیماری های خاص و یا زیادی ندارند. در بین آفات گاهی شته ها و لارو برخی دیگر از حشرات مشکلاتی را ایجاد می کنند و از بین بیماری ها آتشک بیشتری مزاحمت را بوجود می آرود همچنین گاهی بیماری های زنگ و سفیدک پودری بخصوص زمانی که هوا مرطوب و مکان کاشت از نور مناسبی برخوردار نیست و سایه است مشکلاتی را ایجاد می کننند.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

13 + پانزده =