یکی از گیاهانی که تحت شرایط خشک و کم آب محصول می دهد گیاه کینواChenopodium quinoa می باشد.منشأ این گیاه کشور بولیوی و پرو و شیلی می باشد و قدمت آن به 7000 سال پیش بر می گردد. این گیاه از نواحی هم سطح دریا تا 4000 متر بالاتر از سطح دریا کشت می گردد و دارای چندین مکانیزم مقاوم به خشکی می باشد و دارای کارایی مصرف آب بالایی می باشد.
گیاهی یکساله بوده و به مادر دانه ها معروف است جزء خانواده کنوپودیاسه بوده و شرایط رشد آن شبیه اسفناج می باشد. ارتفاع این گیاه از 1 تا 1.5 متر متغیر می باشد. برگ های آن شبیه اسفناج است و گل های آن از سفیدتا قرمز متغیر می باشد. بذر ها کوچک و به رنگ های متنوع از سفید تا تیره دارند. بذرها در گل آذین خوشه ای قرار دارند و اندازه انها بین 8. تا 11. میلیمتر قطر دارند. در واریته های کینوا بین 10000 تا 70000 بذر تولید می شود. پوسته بذر پریکارپ نامیده می شود که دارای ساپونین می باشد و جهت مصرف غذایی باید حذف گردد. این گیاه مانند گندم خودگرده افشان بوده و گاهی اوقات 10 تا 15 درصد دگرگرده افشانی از خود نشان می دهد. این گیاه دارای سیستم ریشه ای قوی بوده و نسبت به استرس خشکی مقاوم می باشد. طول دوره رشد این گیاه بین 90 تا 125 روز متغیر می باشد.

 

همه چیز درباره کشت گیاه برنج

شرایط محیط رشد:

کینوا به طول روز کوتاه و درجه حرارت خنک برای رشد نیاز دارد. درجه حرارت خنک باعث رشد رویشی مطلوب آن می شود. درجه حرارت مطلوب رشد این گیاه بین 28 تا 95 درجه فارنهایت می باشد. این گیاه در خاک شنی و لومی بخوبی رشد کرده و در خاک های فقیر با زهکش پایین محصول قابل قبولی می دهد. این گیاه در پی اچ 4.8تا 8.5 رشد می نماید.
آبیاری یکی از عملیات مهم مرحله داشت کینوا می باشد. این محصول به 5 تا 7 بار آبیاری در طی مرحله رشد نیاز دارد هرچند که استرس خشکی میزان محصول این گیاه را کاهش می دهد.
مبارزه با علف های هرز نیز یکی دیگر از عملیات داشت می باشد در دو هفته اول رشد که رشد گیاه کینوا به کندی صورت می گیرد مبارزه با علف های هرز ضروری می باشد. استفاده از علفکش های پیش کاشت و کشت زود هنگام بهترین راه حل برای مبارزه با علف های هرز می باشد. بیماری های مهم این گیاه بوته میری – سفیدک و لکه برگی و آفات مهم ان کرم طوقه بر – شب پره سفید کلم و کرم برگخوار می باشد. روش مبارزه با آفات و بیماری های کینوا نیز شبیه گیاه اسفناج می باشد.

 

همه چیز درباره کشت گیاه ماش

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:

کینوا دارای ارزش غذایی بالایی می باشد و سازمان FAO آنرا با شیر مقایسه نموده است. سازمان ملل متحد، سال دو هزار و سیزده را به نام سال بین المللی محصول «کینوآ » نامگذاری کرد تا توجه جهانیان را به این ماده غذایی مفید جلب کند. کیفیت این گیاه بالاتر از غلات دانه ای می باشد و از نظر تعادل آمینواسیدها بسیار مطلوب می باشد. میزان لیزین دانه های این گیاه بالاتر از گندم می باشد و برای تعادل غذایی انسان مطلوب می باشد. کینوا از نظر سدیم فقیر بوده ولی از نظر کلسیم، فسفر، منیزیم، پتاسیم، آهن، مس، منگنز نسبت به گندم و جو ذرت برتری دارد. از نظر چربی و کربوهیدرات و ویتامین نیز از گندم غنی تر می باشد. کینوا برای تهیه کیک، سوپ، الکل، دسر صبحانه، بیسکویت و نان و گاهی بصورت سالاد و یا مخلوط با برنج نیز مصرف می شود.
برای کبدهای آسیب دیده و شکم های نفخ کرده کینوا انتخاب فوق العاده‌ای است. این دانه ها در کشورهای آمریکای جنوبی به دانه ی طلایی و خاویار گیاهی معروفند. کینوا حاوی فیبرهای غیر محلول در آب می باشد که آب را به خود جذب می کند. در نتیجه حجیم شده و باعث تحریک عملکرد روده ها می شود. باید بدانید که حدود یک لیوان از این دانه ها حاوی فیبری معادل یک برش نان کامل (سبوس دار) می باشد. اگر از مشکلات گوارشی رنج می برید بدانید که کینوا همان دانه ی مورد نیاز شماست.
لاغر شدن بدون گرسنگی کشیدن آرزوی قلبی خیلی از خانم ها و البته آقایان است. دانه های کینوا درست همین کار را می کنند. به خاطر اینکه حاوی میزان زیادی پروتئین هستند و به طور طبیعی سیری ایجاد می کنند. علاوه بر اینها کینوا خیلی زود معده را پر می کند و جلوی پرخوری را می گیرد. باید بدانید که این دانه ها کم چرب هستند و شاخص گلیسمی پایینی دارند. برای همین جایگزین مناسبی برای پاستاها، نان و برنج محسوب می شوند. توجه داشته باشید که 100 گرم کینوا حاوی حدود 300 کالری است.
کینوا حاوی مواد معدنی فوق العاده ای با خواص آنتی اکسیدانی است مانند منگنز و مس و غیره. علاوه بر این باید بدانید که این دانه ها باعث فعال کردن آنزیمی می شوند که به بدن کمک می کند تا با رادیکال های آزاد مقابله کند. رادیکال های آزاد به دلیل عواملی مانند استرس، آلودگی، غذاهای نامناسب و غیره وارد بدن شده و باعث پیری سلول ها می شوند. با مصرف کینوا شما صاحب سلاحی مطمئن در برابر پیری خواهید شد.
نتایج پژوهشی که در سال 2009 انجام شده است نشان می دهد که «کرستین» موجود در کینوا باعث کنترل میزان قند خون می شود. به همین دلیل محققان معتقدند که مصرف کینوا به همراه سبزیجات می تواند رژیم مؤثری برای مقابله با دیابت نوع 2 باشد.
کینوا سرشار از منیزیم است و به آرامش رگ های خونی کمک می کند. این دانه ها همچنین حاوی ریبوفلاوین هستند. نتایج یک پژوهش آمریکایی نشان می دهد که این ویتامین برای مقابله با میگرن مؤثر است. بعد از مصرف روزانه 400 میلیگرم ریبوفلاوین، مدت زمان دردهای میگرنی کاهش پیدا کرده است.
افرادی که به گلوتن موجود در گندم حساسیت دارند از مصرف نان، پاستاها، بیسکویت و غیره منع می شوند. افرادی که به این مشکل مبتلا هستند در انتخاب مواد غذایی با مشکل اساسی مواجه اند. معمولاً کینوا به عنوان یک ماده ی غذایی مجاز برای همه شناخته شده است. به خاطر اینکه فاقد گلوتن است. با این حال نتایج پژوهشی که در Journal of Clinical Nutrition به چاپ رسیده است نشان می دهد که این دانه ها حاوی «پرولامین» هستند. این پروتئین ها معمولاً در افرادی که به بیماری عدم تحمل گلوتن مبتلا هستند ایجاد حساسیت می کند. افرادی که دچار چنین مشکلی هستند باید در ابتدا مقدار اندکی از این دانه ها را مصرف کرده و منتظر واکنش باشند. اگر مشکلی به وجود نیامد می توانند با خیال راحت از آن استفاده کند.
تکثیر:

زمانیکه درجه حرارت به 15 درجه سانتیگراد رسد بعد از اضافه نمودن 150 کیلوگرم اوره و 50 کیلوگرم فسفات به خاک کشت بذور در عمق 0.5 تا 1 سانتیمتر و با فاصله روی ردیف 5 سانتیمتر و بین ردیف 45 تا 60 سانتیمتر کاشته می شود و بلافاصله آبیاری انجام می گردد. بعد از 24 ساعت بعد از کاشت جوانه زنی انجام می شود و تا مرحله 2 تا 3 برگی نباید آبیاری صورت گیرد.بعد از آن به 5 تا 7 بار آبیاری نیاز می باشد. 3 تا 5 روز بعد از کاشت گیاهچه ها ظاهر می شوند. تعداد گیاهان 130000 بوته در هکتار می باشد. کشت این گیاه در اواخر آوریل تا اواسط ماه می امکان پذیر می باشد.
برداشت:

مرحله رسیدگی آن مانند سورگوم می باشد. وقتی گیاه رو به خشک شدن می رود برداشت صورت می گیرد. برداشت یا با دست و یا توسط کمباین انجام می گیرد. باران های انتهای فصل برداشت را با مشکل مواجه کرده و باعث جوانه زنی بذر روی گیاه می شود. متوسط عملکرد این گیاه 1 تن در هکتار می باشد و در شرایط مطلوب تا 1.8 تن در هکتار محصول می دهد. در روش برداشت دستی بعد از بریدن محصول آن را در محلی مناسب درمعرض تشعشع خورشید قرار داده تا رطوبت آن کاهش یافته و بذرها از بوته جدا شوند.

 

 

کینوا؛ خاویار گیاهی

گیاه کینوا موضوع فرصت سرمایه گذاری امروز است. گیاهی که کشت آن به شدت اقتصادی است و به راحتی می تواند جایگزین برنج شود. گیاهی که از آن به عنوان خاویار گیاهی نیز یاد می شود.

بحران آب و شرایط آب و هوایی کشور این ضرورت را به وجود آورده تا در مباحث سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی توجه بیشتری به کشت گیاهانی که میزان آب بری کمتری دارند صورت گیرد. از این رو یافتن گونه‌های گیاهی سازگار با شرایط آب و هوایی کشور در سطوح مختلف مورد توجه قرار گرفته است.

 

 

در سال‌های اخیرگیاه کینوا به‌عنوان محصولی ارزشمند در ایران مورد توجه قرار گرفت و کشت آزمایشی آن نیز با موفقیت به انجام رسید. محصولی که می‌تواند با توجه به محدودیت‌های منابع آبی در کشور به‌عنوان یک جایگزین مناسب برای محصولاتی نظیر برنج مطرح باشد. در این گزارش به معرفی گیاه کینوا و جنبه‌های مختلف سرمایه‌گذاری در آن می‌پردازیم که در ادامه پیش‌رو دارید.

 

معرفی گیاه کینوا

گیاه «کینوا» بومی کوه‌های آند در بولیوی، شیلی و پروست. یکی از گیاهانی که تا کنون در ایران مورد بررسی قرار نگرفته و از آن بهره‌برداری نشده است همچنین «اینکاها» در آمریکای جنوبی به این دانه‌ها به دلیل خواص فوق‌العاده‌ای که دارند، مادر همه‌ دانه‌های خوراکی می‌گویند.

 

کینوا از آن دسته گیاهان دارویی است که به دلیل دانه‌های خوراکی‌اش معروف است. علاوه بر دانه از برگ گیاه جوان به عنوان سبزی تازه و یا به صورت پخته استفاده می‌شود البته کینوا جزو غلات نیست اما خواصی مشابه و حتی بیشتر دارد. از آنجا که ایران کشوری با تنوع آب و هوایی فراوان و جمعیتی رو به رشد دارد، می‌دانیم نیاز غذایی مردم با استفاده از پتانسیل‌های تولید محصولات کشاورزی، از ضروریات و الزامات کشور می‌باشد که وظیفه‌ای سنگین بر دوش بخش کشاورزی و به خصوص تحقیقات است.

سازمان خواربار جهانی (فائو) سال ۲۰۱۳ را سال کینوا نامگذاری کرد. کینوا گیاهی سنتی است که قدمت ۵ هزار ساله دارد و بسیار سبک‌تر و خوش هضم‌تر از دانه‌هایی چون برنج است. همچنین منبع غنی پروتئین، منیزیم، فیبر، فسفر، ویتامین ب ۲، پتاسیم و دیگر مواد معدنی مانند آهن است.

با توجه به معرفی جهانی و افزایش مصرف این گیاه خوراکی قیمت آن در طی مدت چهل سال دوبرابر شده! بولیوی سال گذشته بیست و شش هزار تن از این گیاه را صادر کرده که این میزان حدود ۴۶ درصد مصرف این گیاه را در جهان تشکیل می‌دهد. مشتریان اصلی این گیاه فرانسه و امریکا هستند.

 

مزیت های کشت کینوا

گیاه کینوا به دلیل استحصال دانه‌های خوراکی کاشته می‌شود. شبیه به غلات است و مانند آن پخته و مصرف می‌شود ولی در اصل غلات نیست! این گیاه عضو خانواده چغندر و اسفناج و غازایاقی است و به خاطر رشد خوب در بدترین و دشوارترین شرایط آب و هوایی مشهور است و برای بیابان زدایی می‌تواند کاشته شود.

کینوا سرشار از مواد پروتئینی می‌باشد ولی مقدار کالری خیلی کمی دارد. این گیاه سرشار از فیبر، ویتامین B، مس، منیزیم و منگنز است که می‌تواند جایگزین مناسبی برای برنج محسوب شود به‌علاوه می‌توان آن را به‌صورت مخلوط با برنج مصرف کرد. از مزیت‌های دیگر کینوا این است که این گیاه فاقد گلوتن است بنابراین افرادی که به گلوتن حساسیت دارند می‌توانند از این ماده مغذی استفاده کنند. خاستگاه اصلی این گیاه آمریکای جنوبی است و در کشور‌های اکوادور، شیلی، پرو و بولیوی به‌عنوان گیاه بومی شناخته می‌شود.

 

کینوا به‌صورت گسترده در آفریقا و آمریکای جنوبی کشت می‌شود و در ایران همچنان به‌صورت گیاهی ناشناخته باقی مانده البته در سال‌های اخیر تلاش‌هایی در زمینه تحقیقات روی این غله ارزشمند در کشور صورت گرفته به‌طوری که در سال ۹۲ کشت آزمایشی کینوا برای نخستین بار در گرگان انجام شد.

شرایط کشت

بهترین PH برای رشد آن ۶ تا ۷ است اما قادر است در رنج PH اسیدی یعنی ۵/۵ تا قلیایی بالا یعنی ۹/۵ رشد کند. این نشان می‌دهد که به سمیت‌آلومینیوم نیز مقاوم است. نیاز آبی آن ۴۰۰ تا ۸۰۰ میلیمتر بوده و با ۲۵۰ میلیمتر نیز نتیجه ایده آل داده است.

گیاه کینوا را از اردیبهشت تا مردادماه می‌توان کشت نمود. بهترین زمان کشت برای برداشت بهینه مردادماه است. قادر به رشد در زمین‌های سبک تا خشن می‌باشد. جهت افزایش تناژ درهکتار می‌توان میزان بذر مصرفی در هکتار را بالا برد اما این بستگی به شرایط محیطی و تغذیه‌ای گیاه دارد. دوره رشدی گیاه ۴ تا ۷ ماه می‌باشد. رنج تولید گیاه در هکتار ۱۲۰۰ تا۵۰۰۰ کیلو می‌باشد. دو رقم Sajama و Santa Maria جزو ارقام مهم زراعی به شمار می‌روند که تولید و عملکرد رقم Santa Maria بیشتر می‌باشد.

 

مصرف کینوا به چه کسانی توصیه می شود؟

مصرف این محصول به همه گیاه خواران و به خصوص کسانی که از رژیم غذایی برخوردار هستند، توصیه می‌شود. کینوا سرشار از کربوهیدرات‌های مفید برای تأمین انرژی بدن است، زیراکربوهیدرات برای متراکم کردن عضلات لازم هستند. دانه کینوا با داشتن ۳ گرم فیبر و ۶ گرم پروتئین در هر یک چهارم فنجان دارای فیبر و پروتئین بیشتری نسبت به سایر غلات است. این دانه در ثابت نگه داشتن سطح قند خون مؤثر است.

همچنین کینوا مانند سویا از درصد بالای پروتئینی برخوردار است، اما برعکس سویا که یک گیاه پرمصرف آب بر است، نیاز به آب کمتری دارد و جایگزین مناسبی برای پروتئین گوشتی است. کینوا به «خاویار گیاهی» معروف و از خانواده تیره چغندر است. در ذیل به برخی از خواص کینوا به صورت موردی اشاره شده است.

 

:: کینوا برای مقابله با مشکلات گوارشی

:: کینوا همیار لاغری

:: کینوا حافظ رگ‌های شما از گزند کلسترول

:: کینوا ضد پیری است

:: کینوا برای مقابله با دیابت نوع ۲

:: کینوا برای تسکین دردهای میگرنی

 

وضعیت کشت کینوا در ایران

کینوا در ایران برای نخستین بار در سال ۹۲ در دانشکده کشاورزی دانشگاه گرگان به‌صورت گلخانه‌ای کشت شد. در سال گذشته نیز کشت آزمایشی آن در چند نقطه از کشور صورت گرفت. دکتر نیازعلی سپهوند، عضو هیات علمی و رییس مرکز تحقیقات کشــاورزی استان تهران درخصوص شرایط فعلی کشت کینوا در کشور می‌گوید: در کشت آزمایشی این گیاه مناطق جیرفت، کرج، اهواز و ایرانشهر مساعد کشت کینوا ارزیابی شده است. وی ادامه می‌دهد: در برخی از شهر‌ها هم نتیجه مطلوب حاصل نشد و در حال حاضر هم بحث‌های توسعه‌ای و ترویجی کشت آن در حال پیگیری است.

سپهوند ادامه می‌دهد: ورود کینوا به الگوی کشت و زراعت کشور می‌تواند تاحدودی کشور را از واردات برنج بی‌نیاز کند و به‌صورت مکمل در کنار سایر محصولات جای خود را در محصولات کشاورزی کشور باز کند. این کارشناس کشاورزی عنوان می‌کند: بحث‌های تحقیقاتی کینوا در حال پیگیری است و با توجه به تقاضای بالایی که در دنیا برای این ماده ارزشمند وجود دارد می‌توان روی توسعه کشت این گیاه در کشور سرمایه‌گذاری کرد. چرا که اگر تقاضای داخلی برای خرید آن وجود نداشته باشد تقاضای بین‌المللی آن به قدری است که می‌توان به بازار‌های صادراتی فکر کرد.

وی درخصوص بازار گسترده مصرف کینوا در جهان می‌گوید: با توجه به بحران غذا در جهان استقبال خوبی از مصرف این محصول صورت گرفته و در حال حاضر هم به لحاظ مصرف و هم به لحاظ میزان تولید رشد خوبی داشته است. کشور آمریکا، کشور‌های اروپایی و ژاپن بیشترین واردات این محصول را دارند. سپهوند در پایان با اشاره به آخرین وضعیت توسعه این محصول در کشور می‌گوید: در کارگاه آموزشی و ترویجی که در اواخر سال گذشته برگزار شد استقبال خوبی از سوی کشاورزان و مسئولان صورت گرفت بنابراین سیاست‌های اصلی ما در بحث ترویج این محصول ادامه دارد.

امیدواریم که در سال‌های آتی روند رو به رشدی در تولید این محصول شاهد باشیم و هم کشاورزان در بخش تولید، سرمایه‌گذاری بیشتری داشته باشند و هم در بحث مصرف به لحاظ فرهنگ‌سازی فعالیت‌هایی انجام شود که هر دو جنبه عرضه و تقاضا به‌صورت همزمان رشد داشته باشند.

 

کشت کینوا به لحاظ اقتصادی به صرفه است

در حال حاضر ۲۵ گونه مختلف کینوا در جهان کشت می‌شود که تقاضای مناسبی هم در بازار‌های جهانی دارد و به لحاظ قیمتی هم در بازار‌های جهانی حدود سه تا چهار برابر گندم قیمت دارد. در فرآیند تولید این محصول بیشتر دانه گیاه مورد توجه قرار می‌گیرد در صورتی که سایر قسمت‌های گیاه نیز هم به لحاظ مصرف انسانی و هم در بخش دامپروری در تولید خوراک دام قابل استفاده است. این گیاه به دلیل سازگاری بسیار بالا با شرایط آب و هوایی مختلف و نیاز کم به آب، قابلیت کشت گسترده در کشور را داراست و در مناطق با میزان بارش ۸۰ تا ۶۰۰ میلی‌متر قابل کشت است. از این رو می‌تواند به‌عنوان جایگزینی برای برنج محسوب شود و نیاز کشور به واردات برنج را کمتر کند. در سال گذشته کشت آزمایشی این گیاه در برخی از شهر‌های ایران نظیر کرج، ایرانشهر، اهواز و… انجام شد.

هزینه‌های پایین کشت کینوا و قیمت به نسبت بالای آن از یکسو و نیاز به آب کم و سازگاری با شرایط دشوار آب ‌و هوایی از سوی دیگر باعث شده تا کشت این محصول به لحاظ اقتصادی بسیار به‌صرفه باشد. دوره کشت این گیاه حدود پنج ماه است وبه‌طور میانگین می‌توان انتظار برداشت سه تا پنج تن محصول در هکتار را داشت. به دلیل مزیت‌های فراوانی که کشت این گیاه را به لحاظ اقتصادی به‌صرفه می‌کند سازمان خواربار جهانی (فائو) سال ۲۰۱۳ را سال کینوا نام‌گذاری کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code

چهار × 3 =