شلغم (Brassica rapa rapa) گیاهی1 ساله است که به صورت یک ساله کاشته میشود، متعلق به خانواده Brassicaceae (شب بویان) بوده و بومی اروپا و آسیای میانه می باشد. شلغم دارای برگ های کشیده و بیضی شکل و کمی خشن است.

گل های گیاه شلغم به صورت خوشه ای و روی شاخه های متعدد که برروی ساقه قرار دارند بوجود می آیند. رنگ گل ها زرد و به شکل صلیب می باشد. غلاف حامل دانه های آن پهن و طویل و هر یک دارای ۱۵ تا ۲۰ دانه می باشد. ریشه شلغم برای تغذیه انسان مورد استفاده قرار میگیرد و دارای خواص بسیار زیادی میباشد و برگهای آن توسط دامها مورد مصرف قرار میگیرد.

 

انواع شلغم
انجیراستور: بر اساس رنگ گوشت ریشه ارقام شلغم به دو دسته تقسیم می شوند دسته اول دارای گوشت سفید و دسته دیگر دارای گوشت زرد می باشند معمولاً ارقام، دارای گوشت سفید در سطح بیشتری نسبت به گوشت زرد کاشته می شوند،‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ چون اولاً کیفیت ریشه آنها بهتر است و ثانیاً از برگ آنها استفاده غذایی می شود مهمترین ارقام شلغم دارای گوشت سفید عبارتند از: پورپل تاپ وایت گلاب، اسنوبال، تو کیوکراس، وایت فلت داچ و وایت میلان

از ارقام دارای گوشت زرد شلغم می توان از بلوآبردین، جاست رایت و گلدن بال نام برد. بعضی از ارقام شلغم را فقط به خاطر استفاده از برگ شان می کارند مانند: سون تاپ وژپو نیز شو گواین

 

همه چیز درباره کشت گیاه بادمجان

 

زمان کاشت شلغم
گیاه شلغم را با توجه به درجه حرارت محیط از اول فروردین ماه تا اول تیرماه می کارند تا محصول پیش رس بدست آورند. ولی برای کشت عادی مناسب ترین زمان کشت شلغم، پائیز و اوایل شهریور ماه است، که محصول بهتری عاید می شود. در کشت عادی شلغم بایستی مراقبت شود که بذر انواع پیش رس را در ماههای شهریور و مهرماه و بذر انواع دیر رس را از مردادماه تا شهریورماه بکارند.

 

روش کاشت گیاه شلغم
کاشت شلغم به صورت دستپاش ( کرتی ) یا ردیفکاری ( خطی ) صورت می گیرد. واضح است در صورتی که از روش ردیفکاری استفاده شود ، از نظر زیبائی سطح کشت و آبیاری و سایر عملیات زراعی مزیت دارد. نحوه کاشت به این طریق است که بذر را به یکی از دو روش فوق در زمین اصلی می پاشند ، سپس با دندانه بذر را زیر خاک نموده آنگاه آبیاری میکنند.

 

کاشت شلغم به صورت دستپاش ( کرتی ) یا ردیفکاری ( خطی ) صورت می گیرد

وجین کردن و تُنُک کردن و تعداد دفعات آبیاری اثر مستقیم در رشد گیاه خواهد داشت.

زمانی که بوته ها چند برگه شدند ، بوته های اضافی را از زمین خارج می سازند ، بطوریکه فاصله بین دو بوته از یکدیگر ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر و فاصله خطوط در ردیفکاری ۲۰ سانتیمتر باشد. در تابستان و روزهای گرم آب بیشتری به زمین می دهند تا محصول آبدار و خوش طعم گردد.

 

همه چیز درباره کاشت و نگهداری گیاه ریحان

 

گیاه شلغم به آبیاری زیاد نیاز دارد

شرایط محیطی برای رشد گیاه شلغم

خاک: خاک شنی، ماسه ای، لومی مرطوب و خوب زهکشی شده، این گیاه در اکثر خاکها به راحتی رشد میکند.
ph خاک: بهتر است بین 6 تا 7.5 باشد.
نور: آفتابی- نیمسایه
دما: بهتر است دما کمتر از 10 درجه نباشد.
شلغم در مناطقی که یخ بندانهای شدید زمستانه ندارد به عنوان محصول تابستانه کشت می شود. گیاه شلغم خود را با هر نوع آب و هوائی وفق می دهد اما بهترین رویش در دمای متوسط و رطوبت نسبی زیاد رخ می دهد از آنجا که شلغم محصول فصل خنک است نسبت به یخبندان کمی مقاوم ولی نسبت به سرما حساس است.

 

آبیاری : گیاه شلغم به آبیاری زیاد نیاز دارد.
کودها و مواد غذایی: استفاده از کودهای دامی و شیمیایی، مقدار 20 تا 40 تن در هکتار کود دامی مناسب است کود دامی تازه نباید مصرف نمود همچنین کودهای شیمیایی باید دارای عناصر ازت فسفر و پتاسیم باشند.

 

بیماریها و آفات گیاه شلغم:

بیماری ها و آفات شلغم همان بیماری ها و آفاتی هستند که به انواع کلم حمله می کنند از بیماریهای مهم کلم می توان از پوسیدگی سیاه و بیماری کلاب روت نام برد. عامل بیماری اخیرنوعی قارچ به نام Plasmodiomphora brassicaاست که باعث تورم و از هم پاشیدگی ریشه، توقف رشد و سبز کم رنگ شدن برگهای شلغم می گردد. در ضمن این قارچ به کلیه گیاهان تیره چلیپاییان حمله می کند.
از دیگر آفات مهم گیاه شلغم می توان از شته کلم، ساس قرمزکلم، انواع مگس کلم که برگهارا می خورند نام برد برای مبارزه با آنها از انواع سموم حشره کش استفاده می شود.

برداشت گیاه شلغم
محصول شلغم نیز مانند ریشه چغندر جمع آوری و برداشت می شود و تا زمانیکه ریشه جوان و کوچک است بطور دسته با برگ به بازار فرستاده میشود. ولی قسمت عمده محصول در پائیز بدست آمده و برداشت می شود در اینصورت برگهای آنرا قطع کرده و ریشه آنرا مانند چغندر سالادی در ظروف مخصوص حمل سبزیهای ریشه ای به بازار می فرستند اگر مقدار کاشت کم باشد مخصوصاً در منازل می توان ریشه شلغم را بدون کندن از زمین در مزرعه یا باغچه برای فصل زمستان نگهداری کرد برای این منظور برگها را قطع کرده و ریشه را با مقداری خاک می پوشانند.

 

وجین کردن و تُنُک کردن و تعداد دفعات آبیاری اثر مستقیم در رشد شلغم خواهد داشت

بذرگیری گیاه شلغم
برای بذرگیری از بوته های شلغم، در پائیز که برداشت انجام می شود، از میان شلغم ها، سالمترین و بهترین آنها را از نظر اندازه و ترکیب نگهداری و در محلی سرپوشیده زیر خاک یا ماسه خشک نگهداری می کنند. به ترتیبی که آنها یخ نزنند و برای جلوگیری از یخ زدن روی خاک را با کاه و یا برگ های خشک و یا پوشال می پوشانند. در اوایل فروردین ماه آنها را خارج ساخته و در زمینی که قبلا آماده کرده اند و دارای خاک خوب و قوی باشد به فاصله ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتر از یکدیگر می کارند.

برای آنکه بخواهند بذر انواع مختلف این گیاه را تهیه کنند بایستی هرنوع آن را به فاصله زیاد و جدا از نوع دیگر بکارند. به این منظور بایستی مزرعه مناسبی داشت تا از تداخل انواع مختلف پرهیز شود و از دورگه شدن بذر شلغم ها جلوگیری گردد. اما اگر منظور فقط بذرگیری از یک نوع باشد نیازی به این احتیاط ها نیست.

پس از آنکه بوته های شلغم به گل رفت نوک خوشه های گل را قطع میکنند ، تا غلاف های پائینی بهتر تغذیه نموده و تقویت شوند. زمانی که غلاف ها زرد شدند آنها را با شاخه از بوته قطع نموده و در سایه خشک می کنند. سپس بطور ملایم آنها را تکان می دهند ( به زمین می کوبند ) تا بذرها از داخل غلاف خارج شوند. آنگاه بذرها را جمع آوری کرده در ظرف مناسبی نگهداری می کنند.

زمان کشت شلغم
سایت انجیراستور: شلغم گیاهی یکساله است و محصول نواحی معتدل و سرد است که اگر در فصل بهار کاشته شود، در اواخر فصل تابستان یعنی در همان سال کاشت، گل می دهد. ولی اگردر اوایل یا وسط تابستان کاشته شود در ماه های آخر پاییز یا اوایل زمستان به بازار عرضه می شود که در این حالت در بهار سال بعد گل می دهد و بذر تولید می کند. دمای مطلوب برای رشد شلغم 15 تا 18 درجه سانتی گراد است ولی در دمای 7 درجه سانتی گراد هم به رشد خود ادامه می دهد.
کشت شلغم در مزرعه
شلغم را در هر نوع خاکی می توان کاشت ولی در زمین های با خاک سنگین که رطوبت را در خود نگه می دارند بهترین محصول را می دهد. چون احتیاج به آب زیاد دارد. بنابراین آن را در زمین های رسی می کارند. معمولا شلغم را در اواسط تابستان می کارند تا در اواخر پاییز یا اوایل زمستان محصول آن به دست آید. قبل از کاشت زمین را شخم زده و میزان 25 تا 30 تن کود حیوانی پوسیده به یک هکتار خاک اضافه کرده و با آن مخلوط می کنند.

از مصرف کود به شکل تازه باید خودداری کرد زیرا برای رشد گیاه مضر است. سپس میزان 90 کیلوگرم در هکتار کود فسفر و 350 کیلوگرم در هکتار کود پتاس به خاک اضافه می کنند و زمین را شخم زده و بعد بذر شلغم را می کارند. برای تغذیه خاک نباید از کود ازت استفاده کرد زیرا طعم شلغم را تغییر می دهد. شلغم را در ردیف هایی به فاصله 30 تا 40 سانتی متر از هم می کارند و فاصله بوته ها را 5 تا 15 سانتی متر در نظر می گیرند.

در کاشت شلغم رعایت فاصله ها خیلی مهم است زیرا تراکم کم باعث درشت شدن شلغم می شود. شلغم های کوچکتر طعم بهتری دارند. بعد از این که بذرها سبز شدند باید بوته ها را تنک کرد که در چند مرحله انجام می شود تا فاصله بوته ها در نهایت به 10 تا 15 سانتی متر برسد. در هفته های اول، هر 4 روز یک بار آبیاری انجام می شود، همچنین شلغم را باید به موقع از زمین خارج نمود چون اگر بیش از حد در خاک بماند پوک شده و غیر قابل استفاده می شود.

شلغـم حدوداً در دو ماه آماده برداشت می‌شود. محصولاتی که در پاییز کاشته می‌شوند، معمولاً از محصولات بهاری نرم‌تر و شیرین‌تر هستند و مشکل حشرات در اواخر این فصل کمتر است. شلغم‌های جوان آن‌قدر نرم هستند که شما می‌توانید درست شبیه یک سیب، آن‌ها را پوست‌کنده و بخورید. بسیاری از کشاورزان ترجیح می‌دهند که شلـغم را برای برگ‌های سبز آن بکارند. هم ریشه‌ها و هم برگ‌ها بسیار مغذی هستند. برای اینکه برداشت شلغم را بین دو یا سه ماه پخش‌کنید، در اولین کشت خود از دو یا سه گونه مختلف استفاده کنید. با این کار ریشه‌ها به جای اینکه همه در یک زمان برسند، در زمان‌های مختلف برای برداشت آماده خواهند شد. شما می‌توانید مقدار از شلـغم‌ها را خیلی زود برای برگ‌ها و ریشه‌های جوان برای خام خوردن برداشت کنید. از برگ‌های همه گونه‌های شلغم‌ها در صورتی که زود برداشت شوند می‌توان استفاده کرد، پس لازم نیست برای این کار گونه خاصی از آن‌ها کاشته شوند.

 

انتخاب محل کاشت

محلی را برای کاشت این گیاه انتخاب کنید که آفتاب کامل و خاک زهکشی شده داشته باشد. با استفاده از یک چنگک باغبانی و یا بیل، خاک را به عمق حدوداً 30 تا 40 سانتی‌متر نرم کرده و سپس یک لایه 5 تا 10 سانتی‌متری کود آلی با آن مخلوط‌کنید.

 

دستورالعمل‌های کاشت

کاشت شلغم

برای گرفتن بهترین نتیجه، به محض این که خاک در بهار برای کار کردن آماده شد، کشت بهاری خود را انجام دهید. دندانه‌های شلغـم را در سرتاسر یک بستر کاملاً آماده‌شده بریزید. با استفاده از شنکش و یا بیلچه، روی دانه‌ها را با یک لایه نازک 1.5 سانتی‌متری از خاک بپوشانید.

 

نگهداری

در صورتی که می‌خواهید شلغـم را به خاطر برگ‌های آن کشت کنید، نیازی به کم پشت کردن آن وجود ندارد. برای برداشت ریشه شلغم، زمانی که آن‌ها حدود 10 سانتی‌متر شده‌اند، بستر را طوری کم پشت (وجین) کنید که بین هر دو گیاه حدود پنج تا 10 سانتی‌متر فاصله وجود داشته باشد. هر هفته یک بار به میزان زیادی به آن آب بدهید تا ریشه‌ها خشک و تلخ نشوند. کود گیاهی زیادی به آن بدهید.

 

برداشت

به گزارش سایت انجیراستور: در فصل رشد، می‌توانید شلــغم را در هر اندازه‌ای که می‌خواهید برداشت کنید. در فصل پاییز، قبل از اینکه زمین یخ بزند، ریشه‌های رسیده را خارج کرده و آن‌ها را در یک مکان خنک نگهداری کنید.

شلغم یک سبزیجات ریشه ای پاییزی مقوی است که به خاطر خواص فراوانی که دارد، بسیاری از افراد را به سمت کاشت شلغم در باغچه یا زمین کشاورزی میکشاند. اما برای کاشت و پرورش شلغم نیز همانند کاشت هر محصول دیگری باید اطلاعاتی داشته باشید. شلغم را همانند سبزیجات ریشه ای دیگر میتوانید همراه با ترب و هویج بکارید. کاشت و پرورش این محصولات آسان بوده و میتوان آنها را از اوایل بهار تا اواخر پاییز کاشت و برداشت کرد. در اینجا با نکات مهم در کاشت و برداشت شلغـم آشنا میشوید.

 

کاشت و پرورش شلغـم چگونه است؟

اگر میخواهید در تابستان این سبزیجات مقوی را بکارید، باید اوایل فصل این کار را انجام دهید. اگر میخواهید زمانی شلغـم بکارید که در طول زمستان شلغمها را نگهداری و مصرف کنید، باید آن را اواخر تابستان بکارید و پیش از اولین یخ زدگی آنها را برداشت کنید.

 

آماده کردن زمین برای کاشت شلغم

آماده سازی بستر کشت برای پرورش گیاه شـلغم آسان است. تنها کافیست خاک را شخم بزنید و سنگها را از زمین خارج کرده، زمین را نرم و تسطیح کنید، همان طور که برای کاشت هر گیاهی باید این کارها را انجام دهید. هنگامی که کارتان تمام شد و در شرایطی که خاک خیلی خیس نباشد، بذرها را در ردیفهای کاشت بریزید و روی آنها را با خاک بپوشانید. پاشیدن بذرها برای شلغم باید به صورتی باشد که بذرها در عمق 1.5 سانتیمتری خاک قرار بگیرند و در فواصل 30 سانتیمتر، 3 تا 20 دانه قرار گرفته باشد. بالافاصله پس از کاشت بذر، زمین را آبیاری کنید تا بذرها زودتر جوانه بزنند.

هنگامی که متوجه جوانه زدن بذرهای شلغم شدید، جوانه های ضعیف تر را بچینید به صورتی که در نهایت جوانه های در حال رشد حدود 10 سانتیمتر از هم فاصله داشته باشند تا فضای کافی برای تشکیل ریشه فراهم شود.

هنگام کاشت شلـغم، بهتر است با فواصل ده روز آنها را بکارید تا هنگام برداشت محصول، هر چند هفته یک برداشت داشته باشید و در تمام طول فصل از شلغم تازه بهره ببرید.

 

نحوه برداشت شـلغم

اگر شلغـم را تابستان کاشته باشید حدود 40 تا 50 روز بعد از کاشت میتوانید یک شلغم را از خاک بیرون بکشید و ببینید آیا آماده برداشت شده است یا خیر. همین که یک شلغم رسیده بود، میتوانید شلغمهایی که همزمان با آن کاشته بودید را برداشت کنید.

توجه داشته باشید که شلغمهای تابستانی حساستر هستند. شلغمهایی که برای اواخر پاییز پرورش داده میشوند انواع سخت تری هستند و به خوبی میتوانید آنها را در مکانی خشک و خنک یا در یخچال نگهداری کنید و در تمام طول زمستان از آنها استفاده نمایید.

کاشت محصولی که بتوانید تمام طول زمستان از آن استفاده کنید بهترین بهره ای است که میتوان از باغچه برد. میتوانید برای تنوع محصول هویج، چغندر و ترب سفید نیز در کنار شلغم بکارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

یک × 5 =